MDF và ván ép là hai vật liệu “kinh điển” cho máy cắt laser CO₂: làm mô hình, đồ nội thất mini, đồ trang trí, biển số, hộp ghép… Nhưng nếu cài đặt chưa đúng, cạnh cắt rất dễ bị cháy đen, bám khói, không cắt xuyên hoặc cong vênh.

Bài viết này tổng hợp các thiết lập gợi ý cho máy laser CO₂ 60–150 W khi cắt MDF & ván ép dày 3–10 mm, kèm theo mẹo chọn ống kính (lens), luồng khí (airflow), hoàn thiện cạnh và xử lý sự cố. Bạn có thể áp dụng cho cả dòng máy bàn và máy để bàn như GWEIKE Cloud / M-Series.

MDF vs Ván Ép – Khác Nhau Thế Nào Khi Cắt Laser?

MDF (Medium Density Fiberboard): bề mặt mịn, đồng nhất, sợi gỗ + keo. Cắt laser khá đều nhưng dễ cháy cạnh nếu tốc độ quá thấp.
Ván ép (Plywood): nhiều lớp veneer dán chồng; mỗi lớp có thể dùng keo, gỗ khác nhau → dễ có chỗ khó cắt, xỉ bám, cháy cạnh.

Vì cấu trúc khác nhau nên cùng một độ dày, ván ép thường khó cắt sạch hơn MDF. Khi tối ưu thông số, nên test riêng từng loại vật liệu.

Bảng Cài Đặt Tham Khảo Cho MDF & Ván Ép (3–10 mm)

Lưu ý: Đây là giá trị gợi ý để bắt đầu. Mỗi máy, gương, ống kính, chất lượng gỗ và keo sẽ cho kết quả hơi khác nhau. Luôn test trên mảnh nhỏ trước khi cắt sản phẩm thật.

Vật liệu	Độ dày	Công suất laser	Tốc độ “đẹp” (best-speed)	Số pass	Ghi chú
MDF	3 mm	60–80 W	20–30 mm/s	1	Cạnh sạch, ít cháy nếu airflow tốt
MDF	6 mm	80–100 W	8–15 mm/s	1	Nếu không cắt xuyên, tăng power hoặc giảm tốc
MDF	10 mm	100–150 W	3–7 mm/s	1–2	Dễ cháy cạnh, ưu tiên ống kính tiêu cự dài
Ván ép	3 mm	60–80 W	15–25 mm/s	1	Kiểm tra xỉ ở mặt dưới, có thể cần tăng power
Ván ép	6 mm	80–100 W	6–12 mm/s	1–2	Các lớp keo khác nhau làm khó cắt đều
Ván ép	10 mm	100–150 W	3–6 mm/s	1–2	Không khuyến nghị cho ván ép chất lượng kém

Nếu bạn dùng máy 60 W để cắt ván ép 10 mm, rất có thể sẽ phải chạy nhiều pass và cạnh dễ cháy; trong trường hợp này nên cân nhắc dùng vật liệu mỏng hơn hoặc nâng cấp công suất.

Chọn Ống Kính (Lens) & Focus Đúng

3–4 mm: ống kính 50 mm cho cạnh sắc, chi tiết tốt.
6–10 mm: ống kính 63,5 mm hoặc 75 mm giúp tiêu cự sâu hơn, cắt dễ xuyên hơn.

Khi cắt gỗ dày, có thể đặt tiêu cự hơi thấp xuống giữa chiều dày tấm (thay vì chỉ focus lên bề mặt) để năng lượng phân bố đều hơn theo chiều sâu.

Air Assist & Hút Khói – Chìa Khóa Để Giảm Cháy

Đa số vết cháy, bám khói, bồ hóng trên MDF & ván ép là do khí nóng và khói không được đưa ra khỏi vùng cắt kịp thời.

Air assist từ đầu cắt: thổi trực tiếp vào khe cắt để đẩy khói và ngăn lửa bén.
Hệ thống hút khói phía dưới / phía sau: kéo khói ra khỏi khu vực làm việc, tránh ám bề mặt.

Nếu bạn thấy cạnh rất đen, có mùi khét nhiều, hãy kiểm tra:

Đầu air assist có bị tắc hay lệch hướng không?
Quạt hút / lọc khói có đang hoạt động đủ mạnh không?
Tốc độ có đang quá chậm không (nhiệt dồn nhiều tại một điểm)?

Mẹo Giảm Cháy Đen & Bám Khói

Dán băng keo giấy trên bề mặt: sau khi cắt bóc ra sẽ giảm vết khói trên mặt trên.
Cài tốc độ cao hơn một chút và tăng công suất thay vì chạy quá chậm.
Tối ưu đường chạy: tránh để đầu laser dừng lâu tại góc nhọn, có thể dùng “overshoot / corner power compensation” nếu phần mềm hỗ trợ.
Giảm số pass: nếu phải chạy 2 pass, nên tăng nhẹ công suất mỗi pass thay vì chạy 3–4 pass rất chậm.

Hoàn Thiện Cạnh Sau Khi Cắt

Sau khi cắt, bạn có thể:

Dùng giấy nhám mịn (P240 – P400) chà nhẹ cạnh để loại bỏ vết cháy nặng.
Thổi khí nén để đẩy bụi than trong khe cắt ra ngoài.
Sơn phủ cạnh nếu sản phẩm yêu cầu thẩm mỹ cao (ví dụ biển chữ, đồ trang trí).

Đối với sản phẩm nội thất nhỏ hoặc chi tiết ghép mộng, cạnh hơi sậm màu thực ra vẫn được chấp nhận, miễn là không bị cháy xém quá nhiều.

Xử Lý Sự Cố – MDF & Ván Ép

Vấn đề	Nguyên nhân thường gặp	Cách khắc phục
Không cắt xuyên	Power thấp, tốc độ quá cao, focus sai hoặc ván có lớp keo cứng	Tăng power, giảm tốc, kiểm tra lại focus và thử vật liệu khác lô
Cạnh cháy đen nhiều	Tốc độ quá chậm, airflow yếu, vật liệu chứa nhiều keo	Tăng tốc độ, cải thiện air assist, dùng MDF / ván ép chất lượng tốt hơn
Mặt dưới nhiều xỉ, dính cháy	Không đủ airflow phía dưới, power quá cao	Thêm hút khói phía dưới, giảm nhẹ power, tăng tốc
Lửa xuất hiện trong khe cắt	Air assist yếu hoặc không hoạt động	Dừng máy ngay, kiểm tra đường khí và làm sạch đầu phun
Cạnh không đều, chỗ cắt được chỗ không	Ván ép chất lượng kém, keo không đồng nhất	Thay vật liệu khác lô hoặc giảm độ dày, điều chỉnh thông số cho “điều kiện xấu nhất”

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Máy 60 W có cắt được MDF 10 mm không?

Về lý thuyết có thể, nhưng tốc độ sẽ rất chậm và cạnh dễ cháy. Để cắt MDF 10 mm thường xuyên, nên dùng máy 80–100 W trở lên và ống kính tiêu cự dài hơn.

Ván ép loại nào cắt laser đẹp nhất?

Ván ép bạch dương (birch plywood) và các loại plywood dành riêng cho laser thường cho kết quả đẹp hơn so với ván ép xây dựng dùng keo rẻ tiền.

Có cần bật air assist khi cắt MDF / ván ép không?

Có. Air assist giúp giảm cháy, đẩy khói ra khỏi khe cắt và hạn chế nguy cơ bùng lửa.

Vì sao mặt dưới luôn xấu hơn mặt trên?

Do khói, xỉ và lửa dễ “bùng” ở mặt dưới nếu không có airflow / hút khói tốt. Hãy chú ý đến luồng khí phía dưới bàn cắt và kiểm tra xem vật liệu có đang che kín lỗ hút không.

Kết Luận

Để cắt MDF và ván ép sạch, ít cháy đen bằng máy cắt laser CO₂ 60–150 W, bạn cần kết hợp đúng giữa công suất – tốc độ – ống kính – air assist – chất lượng vật liệu. Hãy dùng bảng tham khảo ở trên làm điểm xuất phát, sau đó tinh chỉnh cho phù hợp với máy, gỗ và nhu cầu thực tế tại xưởng của bạn.

Sau một vài lần test và ghi lại “best-speed” cho từng độ dày, bạn sẽ có một “cheat-sheet” riêng, giúp thiết lập nhanh và cho kết quả lặp lại ổn định mỗi khi cắt MDF & ván ép.

Cách Cắt MDF & Ván Ép Bằng Laser Sạch Ít Cháy