Da và vải là hai vật liệu cực kỳ phổ biến cho máy cắt laser CO₂: túi, ví, thắt lưng, dây đeo đồng hồ, tag hành lý, áo thun in logo, patch trang trí… Nhưng nếu cài đặt sai, cạnh cắt rất dễ bị cháy đen, co rút, tưa sợi hoặc có mùi khét khó chịu.

Bài viết này là hướng dẫn thân thiện cho người mới, gợi ý thông số laser cho da & vải dày khoảng 2 mm, cách chọn ống kính 50 mm, điều chỉnh tốc độ – công suất – air assist, bố trí bàn tổ ong (honeycomb) và mẹo hoàn thiện cạnh sạch, đẹp.

Những Loại Da & Vải Nào Phù Hợp Để Cắt Laser?

Da

Da thật (full grain, top grain): cắt rất đẹp, cạnh hơi sậm màu, không tưa sợi.
Da thuộc thực vật (vegetable-tanned): phù hợp nhất để khắc & cắt laser, mùi đỡ khó chịu hơn.
Da PU, da PVC: KHÔNG khuyến nghị vì có thể sinh ra khói độc (clo), ăn mòn gương – ống kính và gây hại sức khỏe.

Vải

Polyester, microfiber, nỉ (felt) tổng hợp: laser làm chảy mép sợi → cạnh sạch, không tưa.
Cotton, lanh (linen), vải tự nhiên 100%: dễ bị cháy, cạnh xơ, cần thông số nhẹ và test kỹ.
Vải pha (cotton + polyester): kết quả phụ thuộc vào tỷ lệ sợi; nên thử trên mẫu nhỏ trước.

Mẹo nhỏ: nếu bạn không chắc vải có chứa PVC hay không, hãy hỏi nhà cung cấp. Không nên cắt vật liệu nghi ngờ chứa PVC trên máy laser CO₂.

Bảng Tham Khảo Thông Số Cắt Da & Vải 2 mm

Dưới đây là thông số gợi ý cho máy laser CO₂ 60–100 W, dùng ống kính 50 mm. Mỗi máy, mỗi lô vật liệu khác nhau, vì vậy hãy xem đây là “điểm bắt đầu” và tinh chỉnh dần.

Vật liệu	Độ dày	Công suất laser	Tốc độ (mm/s)	Air assist	Kết quả mong đợi
Da thật thuộc thực vật	~2 mm	25–40%	15–30	Nhẹ đến trung bình	Cạnh sậm màu nhẹ, cắt xuyên, không cháy mạnh
Da thật mỏng	1–1,5 mm	15–30%	20–40	Nhẹ	Cạnh sạch, ít co rút
Nỉ (felt) polyester	2 mm	20–35%	25–45	Nhẹ đến trung bình	Cạnh hơi chảy, không tưa sợi
Vải polyester dệt mịn	~1 mm	15–25%	40–60	Nhẹ	Cạnh “hàn” lại, không tưa
Vải cotton mỏng	~1 mm	10–20%	40–60	Rất nhẹ hoặc tắt	Dễ cháy, nên test kỹ, ưu tiên khắc hơn là cắt

Lưu ý: % công suất ở trên giả định cho máy 80–100 W. Nếu bạn dùng máy công suất thấp hơn, có thể cần tăng % power tương ứng.

Thiết Lập Ống Kính 50 mm & Tiêu Cự (Focus)

Đối với đa số ứng dụng da & vải, ống kính 50 mm là lựa chọn chuẩn:

Điểm hội tụ nhỏ → đường cắt sắc, chi tiết tốt.
Đủ độ sâu trường để cắt da / vải mỏng ổn định.

Hãy đảm bảo bạn focus chính xác lên bề mặt vật liệu. Nếu focus quá cao hoặc quá thấp:

Cạnh sẽ rộng, cháy nhiều hơn.
Không cắt xuyên hoặc phải tăng power không cần thiết.

Bố Trí Bàn Cắt & Điều Chỉnh Air Assist

Dùng Bàn Tổ Ong (Honeycomb Bed)

Giúp vật liệu phẳng, hỗ trợ cắt đều.
Khoảng trống bên dưới cho khói & khí nóng thoát xuống, giảm cháy mép dưới.

Air Assist – Nên Mạnh Hay Yếu?

Da: dùng air assist nhẹ đến trung bình. Nếu quá mạnh, da có thể bị thổi lệch và làm vết cháy loang rộng.
Vải mỏng: air assist quá mạnh có thể thổi bay, nhăn vải. Có thể giảm air assist hoặc dùng khung kẹp vải.

Nếu bạn thấy có lửa nhỏ bùng lên theo đường cắt, hãy tăng nhẹ airflow và kiểm tra xem vật liệu có đang bám quá sát vào bàn, cản đường thoát khói hay không.

Mẹo Giảm Cháy & Tưa Sợi Khi Cắt Da & Vải

Tăng tốc độ, giảm power: thay vì cắt rất chậm với power thấp, hãy tăng tốc độ lên và điều chỉnh power sao cho vừa cắt xuyên.
Test từng loại vật liệu: mỗi loại da / vải từ nhà cung cấp khác nhau sẽ cho phản ứng khác nhau với laser.
Dùng băng keo giấy (masking tape) cho da: dán nhẹ lên bề mặt, cắt xong bóc ra giúp giảm vết khói.
Giữ vật liệu phẳng: dùng nam châm hoặc khung kẹp để da / vải không bị nhăn, cong.

Hoàn Thiện Cạnh Sau Khi Cắt

Da

Dùng giấy nhám mịn hoặc dụng cụ xử lý cạnh (edge beveler) để bo tròn, làm mịn mép da.
Có thể dùng dầu dưỡng da, sáp, gum tragacanth chà cạnh để bóng mịn hơn.

Vải

Với vải tổng hợp, cạnh cắt bằng laser thường đã “hàn” lại sợi, không cần xử lý thêm.
Với vải tự nhiên, nếu còn tưa nhẹ, có thể cắt lần hai với tốc độ cao hơn hoặc may đường chỉ cách cạnh vài mm.

Xử Lý Sự Cố Thường Gặp

Vấn đề	Nguyên nhân	Cách khắc phục
Cạnh da cháy đen mạnh	Power cao, tốc độ quá chậm, air assist yếu	Tăng tốc độ, giảm power, tăng nhẹ airflow và test lại
Vải bị tưa sợi	Vải thiên về sợi tự nhiên, thông số quá nhẹ	Tăng power nhẹ, giảm tốc hoặc dùng vải tổng hợp / vải pha có polyester
Không cắt xuyên	Focus sai, công suất quá thấp, tốc độ quá cao	Kiểm tra lại focus, tăng power hoặc giảm tốc độ
Vật liệu bị nhăn, lệch khi cắt	Air assist quá mạnh, không cố định vật liệu	Giảm airflow, dùng khung kẹp / nam châm giữ phẳng
Mùi khét khó chịu	Thông gió kém, vật liệu chứa nhiều keo / hóa chất	Cải thiện hệ thống hút khói, chỉ dùng da & vải phù hợp cho laser

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Có nên cắt da PU / PVC bằng laser CO₂ không?

Không khuyến nghị. Các loại da giả chứa PVC có thể tạo khói độc và ăn mòn máy. Hãy chọn da thật hoặc vật liệu được nhà cung cấp xác nhận là an toàn cho laser.

Máy 60 W có đủ để cắt da 2 mm không?

Có. Với thiết lập đúng (ống kính 50 mm, focus chuẩn, thông gió tốt), máy 60 W có thể cắt da 2 mm cho các dự án thủ công, phụ kiện, patch trang trí.

Tại sao cạnh vải tổng hợp của tôi bị “chảy quá nhiều”?

Có thể bạn đang dùng power quá cao hoặc tốc độ quá thấp. Hãy tăng tốc độ và giảm công suất để cạnh chỉ vừa đủ “hàn” sợi, không bị chảy lan.

Có thể vừa khắc vừa cắt da trong một lần chạy không?

Có. Thông thường người dùng sẽ khắc logo / họa tiết trước với power thấp, tốc độ cao, sau đó cắt đường bao với power cao hơn, tốc độ chậm hơn.

Kết Luận

Cắt da và vải bằng máy laser CO₂ là cách tuyệt vời để tạo sản phẩm cá nhân hóa, patch trang trí, phụ kiện thời trang với độ chính xác cao. Chìa khóa là chọn đúng vật liệu, test kỹ thông số và tối ưu airflow / bàn cắt.

Sau khi tìm được thiết lập “ngon” cho da & vải dày khoảng 2 mm, bạn nên lưu lại thành “bảng thông số chuẩn” riêng để sau này chỉ cần gọi nhanh, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo chất lượng ổn định cho mọi đơn hàng.